PATRONAT HONOROWY NAD ZBÓJNICKIM SZLAKIEM

 
PATRONI MEDIALNI NAD PROJEKTEM ZBÓJNICKI SZLAK
Wydawnictwa i Magazyny Turystyczne:










Uczelnie Wyższe: Turystyczne
portale internetowe:

Miasta:
Media:





Regionalne organizacje:
 














Powiaty:
Instytuty turystyki: Izby turystyki:
Euroregiony:
Narodowe Organizacje Turystyczne:
Regionalne Organizacje Turystyczne:

FIRMY



WSPÓŁPRACA
NA ZBÓJNICKIM SZLAKU BEZPIECZEŃSTWO ZAPEWNIAJĄ



OGLĄDAJ NAS W
PISZĄ O NAS










ZBÓJNICKIM SZLAKIEM PRZEZ ŚLĄSK CIESZYŃSKI

Śląsk Cieszyński - kraina historyczna w Polsce i Republice Czeskiej stanowiąca południowo-wschodnią część Śląska, skupiona wokół miasta Cieszyn i rzeki Olzy. Obejmuje ziemie dawnego Księstwa Cieszyńskiego (przed 1572 r.) i zajmuje obszar ok. 2280 km˛. Obecnie teren ten zamieszkuje ok. 800 tys. ludzi. Część literatury traktuje Śląsk Cieszyński i Górny Śląsk jako dwa osobne regiony, według innej części literatury Śląsk Cieszyński znajduje się w historycznych i geograficznych granicach Górnego Śląska. Mieszkańcy Śląska Cieszyńskiego cechują się bardzo silnym poczuciem tożsamości regionalnej, dotyczy to zarówno polskiej części tego regionu, jak i tzw. Zaolzia. Jedną z cech charakterystycznych tego regionu był wielki rozwój polskiego ruchu narodowego oraz konkurującego z nim tzw. ruchu ślązakowskiego.

Granice geograficzne:

ˇ         granica północna: wzdłuż rzeki Olzy od ujścia do rzeki Odry w pobliżu Bogumina i dalej na zachód wzdłuż granicy polsko-czeskiej w okolicach Karwiny; następnie na terytorium Polski wzdłuż północnej granicy powiatów cieszyńskiego i pszczyńskiego (po części wzdłuż Zbiornika Goczałkowickiego), a dalej powiatów bielskiego i pszczyńskiego wzdłuż rzeki Wisły aż do ujścia rzeki Białej;

ˇ         granica wschodnia: wzdłuż rzeki Białej przez miasto Bielsko-Biała aż do ujścia dopływowej rzeki Białki; następnie na zachód wzdłuż rzeki Białki pomiędzy miejscowościami Bystra Śląska i Bystra Krakowska do szczytu góry Klimczok; dalej na południe zgodnie z granicą powiatów cieszyńskiego i żywieckiego aż do granicy polsko-słowackiej;

ˇ         granica południowa: wzdłuż granicy państwowej pomiędzy Polską i Słowacją w rejonie Koniakowa, a następnie na zachód wzdłuż granicy pomiędzy Rep. Czeską i Słowacją aż do źródeł rzeki Ostrawicy;

ˇ         granica zachodnia: wzdłuż rzeki Ostrawicy aż do jej ujścia do rzeki Odry na terenie miasta Ostrawy; dalej na północ wzdłuż rzeki Odry aż do ujścia rzeki Olzy w rejonie Bogumina.

Przynależność administracyjna:

Pod względem administracyjnym na obszar Śląska Cieszyńskiego składają się:

ˇ         w części polskiej: powiat cieszyński, zachodnia część powiatu bielskiego oraz zachodnia część miasta Bielsko-Biała na prawach powiatu; cały obszar znajduje się w granicach woj. śląskiego;

ˇ         w części czeskiej: powiat Karwina, wschodnia część powiatu Frydek-Mistek, wschodnia część powiatu Ostrawa oraz wschodnia część miasta Ostrawa; cały obszar znajduje się w granicach kraju morawsko-śląskiego.

Geografia fizyczna:

Geograficznie w skład Śląska Cieszyńskiego wchodzą: zachodnia część Pogórza Śląskiego (zwana Pogórzem Cieszyńskim), zachodnia część Beskidu Śląskiego (granica biegła wododziałem Wisły i Soły), wschodnia część Beskidu Morawsko-Śląskiego, północna część Bramy Morawskiej oraz południowo-zachodnia część Kotliny Oświęcimskiej.

Główne rzeki: Olza, Wisła, Ostrawica, Odra, Biała.

Najwyższe szczyty:

ˇ         w części czeskiej: Łysa Góra (Lysá hora) - 1323 m n.p.m. (Beskid Morawsko-Śląski)

ˇ         w części polskiej: Barania Góra - 1220 m n.p.m. (Beskid Śląski)

Osadnictwo:

Sieć osadnicza na Śląsku Cieszyńskim jest nierównomierna. Zasadniczo można wyodrębnić silnie zurbanizowaną, uprzemysłowioną i gęsto zaludnioną część południowo-zachodnią oraz mniej zaludnioną część wschodnią, na którą składają się rejony górskie. Ogólna liczba mieszkańców Śląska Cieszyńskiego szacowana jest na ok. 800 tys., a gęstość zaludnienia na ok. 360 osób/km˛. Ponad 65% ludności zamieszkuje miasta.

Główne miasta:

ˇ         w części polskiej: Cieszyn, Bielsko-Biała (zachodnia część miasta - Bielsko), Czechowice-Dziedzice, Skoczów, Ustroń, Wisła, Strumień;

ˇ         w części czeskiej: Ostrawa (część północno-wschodnia miasta, czyli Slezská Ostrava, do 1918 roku Polska Ostrawa), Karwina, Frydek-Mistek (wschodnia część miasta, czyli Frýdek), Hawierzów, Czeski Cieszyn, Jabłonków, Trzyniec, Bogumin.

Historia:

Jako organizm kulturowo-społeczny i gospodarczy utrwalił się pod władzą dynastii Habsburgów po przejęciu przez nich w 1653 roku piastowskiego Księstwa Cieszyńskiego, którego historia sięga 1290 roku. Jednym z wyróżników tych ziem w stosunku do Górnego Śląska była dominująca wśród ludności religia protestancka (luteranizm) oraz fakt pozostania Śląska Cieszyńskiego przy Austrii po zakończeniu wojen śląskich. W okresie rozbiorów napłynęła tu masowo ludność polska z Galicji, głównie do szybko rozwijającego się Ostrawsko-Karwińskiego Zagłębia Węglowego, które wkrótce urosło do największego tego typu obszaru w Cesarstwie Austriackim. Po zakończeniu I wojny światowej pretensje do Śląska Cieszyńskiego zgłosiły Polska oraz Czechosłowacja. Pomimo wcześniejszych ustaleń co do podziału tego rejonu wzdłuż granic etnicznych, 23 stycznia 1919 roku wojska czechosłowackie przekroczyły linię demarkacyjną i zaatakowały nieliczne oddziały polskie. Rząd Czechosłowacji tłumaczył swoją akcję koniecznością zapobieżenia przeprowadzeniu wyborów do Sejmu na terenach, o przynależności których decyzja miała dopiero zapaść. Ofensywa zatrzymała się na linii Wisły 31 stycznia, kiedy nastąpiło zawieszenie broni po bitwie pod Skoczowem. 3 lutego 1919 r. zawarto porozumienie, na mocy którego ustalono nową linię demarkacyjną (wzdłuż linii kolei koszycko-bogumińskiej). Ostatnie walki były podjęte przez stronę czeską między 21, a 24 lutego. 25 lutego wojsko polskie wkroczyło do Cieszyna. Na początku 1920 roku miała miejsce nieudana próba przeprowadzenia plebiscytu na Śląsku Cieszyńskim. Ostatecznie decyzją Rady Ambasadorów z 28 lipca 1920 roku podzielono region (i Cieszyn) pomiędzy oba kraje (w przybliżeniu wzdłuż rzeki Olzy). Polska otrzymała ok. 1002 km˛ (czyli 44%), a Czechosłowacja ok. 1280 km˛ (tj. 56%). Po stronie czechosłowackiej pozostała duża ilość (ok. 150 tys.) ludności polskiej, stanowiącej wtedy większość na rozległych obszarach tzw. Zaolzia. W październiku 1938 roku wojska polskie zajęły większość terenów czechosłowackiego Śląska Cieszyńskiego (Zaolzie). W 1945 roku przywrócono granicę sprzed 1938, choć obszar ten pozostawał spornym. Dopiero w 1958 roku Polska i Czechosłowacja podpisały porozumienie zatwierdzające granicę ustaloną w 1920 r. Po podziale Czechosłowacji w 1993 roku Zaolzie znalazło się w granicach Republiki Czeskiej. 22 kwietnia 1998 powstał Euroregion Śląsk Cieszyński, jednak jego obszar nie pokrywa się z historycznymi ziemiami Śląska Cieszyńskiego, gdyż włączono do niego Jastrzębie-Zdrój, a część terenów należy do Euroregionu Beskidy. 21 grudnia 2007 roku, wraz z wejściem Polski, Republiki Czeskiej i Słowacji do Układu z Schengen, na granicach tych trzech państw zniesiona została kontrola graniczna.

PRZYCZYNY POWSTANIA ZBÓJNICTWA NA ŚLĄSKU CIESZYŃSKIM

Najdawniejszą, legendarną postacią na Śląsku Cieszyńskim był stary Zwączor, słynny herszt bandy zbójnickiej, która miała podobno kiedyś grasować na śląsko – węgierskim pograniczu.

Na Ziemię Cieszyńską zapuszczały się kompanie zbójnickie z sąsiednich terenów. I tak w 1712r. zginął pod Cieszynem w potyczce z harnikami (żołnierze specjalnych oddziałów do zwalczania zbójników) Błażek Gawlik z żywieckiej Soli. Kupiecki szlak w dolinie Olzy, liczne karczmy i bogate szałasy na okolicznych górach przyciągały tu zbójników morawskich, a nawet słowackich.

Na Śląsku Cieszyńskim rozpowszechnienie się zbójnictwa nastąpiło w połowie XVII wieku, po przejęciu księstwa przez Habsburgów i nasileniu się szaleństwa kontrreformacji.

 

Na Śląsku cieszyńskim oraz na Morawach i na Słowacji kształtowanie się zbójnictwa i tych jego cech, które później przybiorą wyraźną formę czynnego oporu chłopskiego, wpłynął husytyzm.

Husytyzm w Polsce, ruch społeczno-religijny kształtujący się w wyniku przenikania ideologii husytyzmu czeskiego. Na skutek prześladowań przez władze Kościoła, a szczególnie przez biskupa Z. Oleśnickiego, zawiązał konfederację małopolską pod wodzą Spytka z Melsztyna. Konfederaci ponieśli klęskę w bitwie pod Grotnikami w 1439 i tym samym husytyzm w Polsce upadł.

 

We wczesnym feudalizmie rozbójnictwem parali się z powodzeniem nawet oficjalnie rycerze — raubritterzy godząc rzemiosło wojenne z rabunkiem, gwałt ze stopniową sublimacją pojęć składających się na „czystą" ideę rycerskości i honoru. Przykładem niech będzie słynny Piast śląski Bolesław Rogatka, a pod Cieszynem  legendarny  Bełko,   pan  na   Starym   Jabłonkowie – Gródku.

Robert Zanibal w rękopisie z lat 1869—1872 (Księstwa Cieszyńskiego powieści, osobliwości, lud i jego zwyczaje, śpiewy...) jest na tropie całej ich zgrai. Oto co pisze o pochodzeniu nazwy Kocobędz: „Słowo kocobędzarz znaczy w starym szląskim języku tyle co rabuś. Ponoć zamek w Kocobędzu zbudowali rabusie i z tąd napady i wycieczki swoje robili. Według podania ludowego zamek dwóch rabusiów rycerskich stał również w Dąbrowie.

Kazimierz Popiołek pisał w „Historii Śląska od pradziejów do 1945 roku” o tym, że „Zbliża się do Polski plaga rozbójnictwa, szerzącego się przede wszystkim na polsko-śląskim pograniczu. Śląscy książęta utworzyli w 1382 roku związek, na którego czele stanął książę cieszyński Przemko. Cała trudność  polegała  jednak  na tym, że rozbójnicze bandy, zagrożone na terenie Śląska, uciekały na teren państwa polskiego. Bardzo często działo się również odwrotnie. Aby przeciwdziałać takim praktykom, związek śląskich książąt zawarł w 1397 roku porozumienie z Polską, która zniesieniem dokuczliwego rozbójnictwa była w równym stopniu zainteresowana. Parę lat później w 1402  roku powstał wielki ogólnośląski związek książąt, rycerstwa i miast".

Specyficznym zjawiskiem dla szerokiego Podkarpacia, poza ukraińską hajdamaczyzną bazującą na kozaczyźnie, było zbójnictwo góralskie i ruch „opryszków". Nie mogły one istnieć bez długotrwałego rozwoju form niższych". Badacze przyjmują, że zjawiska rozboju i zbójnictwa kształtowały warunki geograficzne (dzikie góry), ucisk narodowościowy i religijny, wreszcie cały zespół zjawisk historycznych, jak tradycje długoletnich walk zbrojnych, czy utarczek pogranicznych w górach. Na tle tych warunków i tych tradycji ukształtował się pewien psychiczny typ ludzi, zaprawionych w boju, żyjących z myślistwa, pasterstwa, rzadko tylko z roli, często z rabunków, hartowanych w najtrudniejszych warunkach terenowych.

Dość powszechna forma buntu chłopskiego przyjmowała w zależności od warunków geograficznych różne kształty.

Na Śląsku cieszyńskim oraz na Morawach i na Słowacji kształtowanie się rozbójnictwa i tych jego cech, które później przybiorą wyraźną formę czynnego oporu chłopskiego, wpłynął husytyzm.

Husyci – prereformacyjny ruch religijny i polityczny uczniów i zwolenników czeskiego reformatora religijnego Jana Husa, istniejący na przełomie XIV i XV wieku. Jego nauka określana jest mianem husytyzmu.

 

Podstawowe założenia tej doktryny to:

 

ˇ         odrzucenie politycznej władzy oraz autorytetu papieży,

ˇ         krytyka dogmatów o sakramentach i łasce,

ˇ         odrzucenie niektórych obrzędów i ceremonii,

 

Najważniejsze żądania husytów zostały sformułowane w tzw. czterech artykułach praskich z 1420 roku.:

 

ˇ         prawo do swobodnego głoszenia Słowa Bożego przez kaznodziejów,

ˇ         prawo do uczestnictwa w komunii pod dwiema postaciami dla osób świeckich,

ˇ         odebranie księżom władzy świeckiej,

ˇ         jednakowe karanie za grzechy śmiertelne (jak: rozpusta, obżarstwo, cudzołóstwo, złodziejstwo, grabież, nienawiść, kłamstwo...) wszystkich stanów społecznych. Przy czym miałaby to być kara śmierci.

 

Po śmierci Jana Husa (został spalony na stosie 6 lipca 1415 w Konstancji) doszło do wybuchu wojen husyckich (1419-1434), które przybrały charakter wojny o niepodległość Czech od domu luksemburskiego. W trakcie walk husytyzm podzielił się na utrakwistów (kalikstynów) oraz taborytów, z których po śmierci Jana Žižki wyodrębniły się tzw. Sierotki. Taboryci dali początek braciom czeskim, którzy od XVI wieku związali się z kościołami protestanckimi. Natomiast utrakwiści w 1436 roku pojednali się z kościołem katolickim i cesarzem Zygmuntem Luksemburskim. Zawarte w tym czasie tzw. kompaktaty praskie zezwalały na terenie Czech do: nieskrępowanego odprawiania liturgii w języku czeskim, dopuszczały udzielanie komunii pod dwiema postaciami, a sejmowi czeskiemu dawały prawo wyboru arcybiskupa praskiego. W 1462 roku papież Pius II unieważnił kompaktaty praskie i anulował nominację dla utrakwistycznego arcybiskupa Jana Rokycana. Wywołało to krótkotrwałe powstanie husyckie w Czechach, które jednak zostało szybko zażegnane kolejnym pojednaniem z kościołem katolickim w 1485 roku. Ugoda kutnohorska przywróciła obowiązywanie tolerancji religijnej w Czechach i pozwoliła przetrwać kościołowi utrakwistycznemu do 1627 roku.

 

Po zakończeniu I wojny światowej i rozpadzie Austro-Węgier doszło do odrodzenia kościoła nawiązującego tradycją do husytyzmu. W 1918 roku w Czechosłowacji na fali krytyki wobec lojalnego poddaństwa biskupów czeskich wobec dynastii habsburskiej wykrystalizował się ruch radykalnych księży katolickich głoszących ideę reform wzorowanych na naukach Jana Husa. Ruch ten nazwany Precz od Rzymu w 1920 roku przekształcił się w niezależny Kościół Czechosłowacki, od 1971 roku nazwany Czechosłowackim Kościołem Husyckim.

 

Obok śląskiego rycerstwa do oddziałów Zygmunta Korybutowicza w roku 1422 zbiegli również chłopi. Podobnie łączyli się z wyprawami husyckimi Prokopa Wielkiego po roku 1425.

Po ustaniu najazdów taboryckich spotykamy nową falę rozbójnictwa - oczywisty skutek husytyzmu ocierającego się o połacie Śląska.

Rozpleniło się bowiem w tych burzliwych czasach ogromnie na Śląsku - pisze Popiołek  - a zwłaszcza na pograniczu śląsko-polskim, rozbójnictwo, z którym nie bardzo umieli sobie dać radę słabi śląscy książęta. Sytuacja pod tym względem nie tylko nie uległa polepszeniu, w porównaniu z czasami poprzednimi, ale raczej pogorszeniu.

Toteż śląscy książęta nadal tworzyli różnego rodzaju związki, na czele których stawali pochodzący z wyboru tak zwani starostowie. Starostą bywał z reguły jeden ze śląskich książąt.

Słabość tych związków polegała na tym, że przeważnie nie należeli do nich wszyscy książęta i na ogół były dość krótkotrwałe. W celu wspólnego zwalczania plagi rozbójnictwa zawierano układy, między innymi z miastami śląskimi: Wrocławiem, Środą czy Namysłowem.

Nie inaczej było w wieku XVI. Zygmunt Jagiellończyk, namiestnik króla czeskiego Władysława, „pragnąc zapewnić swemu księstwu, po latach burzliwych i niepewnych, spokój i bezpieczeństwo, podjął szereg kroków mających na celu wytępienie rozpanoszonego w tej uziemi rozbójnictwa" (chodziło o Księstwo Głogowskie).

W Cieszyńskiem grasował wówczas na czele bandy szlachcic Jan Sedlnicki, napadał chłopów i mieszczan, szczególnie zaś niepokoił ponoć Frysztat. Sedlnickiego zdołano ująć i osadzić w cieszyńskim więzieniu, kiedy jednak przyrzekł opuścić Księstwo, książę wypuścił go na wolność (1577). Rozzuchwalony podobną łagodnością, Jan Sedlnicki broił dalej.

W roku 1505 sejm śląski przyniósł ostateczne poddaństwo chłopa „przywiązując go do ziemi". Wtedy to, w wystąpieniach radykalnej sekty reformacyjnej tak zwanych anabaptystów znajdujemy otwarte wezwania, by ludność buntowała się przeciw władzy kościelnej i świeckiej. A to przed słynnym powstaniem chłopskim w Niemczech w roku 1525.

Fala radykalizmu chłopskiego powoduje między innymi, że „wiele miast uzyskało prawo posiadania zbrojnych oddziałów i tworzenia wojskowych związków. Ich celem miała być walka przeciwko szerzącemu się zbójnictwu, nieraz jednak oddziały ich używane były do celów innych.

Wiek XVII, to przede wszystkim zmora wojny trzydziestoletniej po klęsce Czechów na Białej Górze w roku 1618. Kwaterujące na Śląsku oddziały wojskowe oraz zwykłe bandy rozbójników, częściowo dezerterów, łupiły niemiłosiernie kraj, dopuszczając się gwałtów i rozbojów.

Sytuacja na Śląsku była wówczas wprost tragiczna. W 1651 roku Cesarz dowiedział się, że po zawarciu pokoju w miastach śląskich i wsiach gromadzą się niespokojni ludzie ze szlachty i inni próżniacy i włóczędzy w największej części, którzy nie mają nigdzie posiadłości, nieproszeni wdzierają się na wesela, chrzty, pogrzeby i inne uroczystości, tam zachowują się wysoce niespokojnie, wszczynają rozruchy, bijatyki, potrawy w zwierzęcy sposób zanieczyszczają, używają broni, strzelają, upijają się i sprawiają zgorszenie swym zachowaniem się, tak że zabójstwa są powszechne, częstsze niż we wszystkich innych krajach. Także chłopi i parobcy, przychodzący do miast na targi, upiwszy się, urządzają bójki, posługując się siekierami, nożami i strzelbami.

Słychać ciągłe skargi na wielkie rabunki (r.1688), na mnożenie się rabusiów, obrabowywanie podróżnych i mordowanie, przez co drogi są całkiem niepewne, na włamywanie się do domów i kościołów (1726).

Rząd nałożył na zwierzchności gminne obowiązek donoszenia o wszelkich podejrzanych osobach zatrzymujących się po wsiach, gminom zaś kazał ustanowić stałych stróżów nocnych. Na gminę, z której by nie doniesiono o dokonanym rabunku, która by nie przeszkodziła rabusiowi, choć to mogła uczynić, spadała kara i obowiązek wynagrodzenia szkody podróżnemu. Urzędnikom gospodarczym, którzy by się okazali mało gorliwymi w ściganiu rabusiów lub byli z nimi w porozumieniu, zagrożono karą robót na szańcach lub chłostą (1726). Oprócz tego, celem zapobieżenia mnożącym się rabunkom i kradzieżom ustanowiono osobny sąd stanowy, rozstrzygający tego rodzaju sprawy drogą przyspieszoną i wydający wyroki na śmierć bez odwołania (r. 1727).

Plaga zbójnictwa beskidzkiego dała się panom feudalnym porządnie we znaki. O współudział w rozbojach władze podejrzewały również Cyganów i dlatego ścigali ich nieubłaganie „jak dzikie zwierzęta". Rozporządzenie z roku 1762 nakazuje „dorosłych wieszać, dzieciom i kobietom obcinać ucho, ochłostać i wydalić na zawsze”, zaś na granicach kraju stały ostrzeżenia: tablice z wymalowaną szubienicą, biczem i innymi przedmiotami mającymi uzmysłowić karę, pod nimi przedstawiano rodzinę cygańską. Celem zapobieżenia kradzieżom i rabunkom, które „się bardzo rozpowszechniły", wydano ustawy także przeciw żebrakom. „Zdrowych kazano wypędzać, krajowych, niezdatnych do wojska, zaopatrywać w oznaki blaszane i poświadczenia z opisem osoby, wysłużonych oficerów i podupadłych szlachciców lub wygnańców, gromadzących się z końmi i służbą po krzewach i lasach, kazano brać do wojska, stany zaś i miasta miały utworzyć osobny fundusz na ten cel przeznaczony (r. 1719).

Po rozbojach i rabunkach z czasu najazdu szwedzkiego (1632) gwałtownie wrócono do ostrych wystąpień przeciw różnowiercom. W drugiej połowie XVII wieku spalono na Śląsku kilkaset osób, mnożyły się procesy o czary. Charakterystyczne od wieków zbiegostwo chłopskie zaczęto powszechnie na Śląsku karać od roku 1699 śmiercią. Fizyczna i duchowa śruba feudalna ciśnie chłopów w maksymalnej mierze. Coś musiało się stać. Chłop idzie jak dawniej na rozbój, lecz powody są już inne i mają inny niż dawniej skutek. Reszty dokonuje habsburska kontrreformacja. Oto z pospolitego rozbójnictwa rodzi się zbójnictwo, specyficzną forma jednostkowego właściwie ruchu i buntu chłopskiego. Jego fala, narastająca gwałtownie przez cały wiek XVII, na przełomie wieków sięga szczytu, aby później ustąpić miejsca otwartym powstaniom chłopskim.

Zbójnictwo ludowe ma wiele wspólnych cech z ukraińską hajdamaczyzną: sprawność bojową, pogardę śmierci i tortur (wieszanie, darcie pasów, ćwiartowanie, wbijanie na pal, łamanie kołem), „charakternictwo” (np. w wypadku Ondraszka).

Z przyczyn tego heroicznego lekceważenia śmierci uważano hajdamaków niemal za czarnoksiężników, twierdząc, że się ich kule nie imały. Wierzono, że aby przezwyciężyć czarnoksięską moc chroniącą hajdamaków, trzeba kule lać na święconej pszenicy, jak na wilkołaka. Podobnie jak zbójnicy, także hajdamacy chodzili na rozbój co roku wiosną i po żniwach. Oddziały hajdamackie, podobnie jak towarzystwa zbójnickie, nie przekraczały na ogół dwudziestu osób.

Opracowując projekt „Szlak Zbójników Karpackich” skorzystano z blisko 1000 źródeł dotyczących zbójnictwa karpackiego, które znajdują się tutaj. Kliknij!

PATRONAT NAD SZLAKIEM ZBÓJNIKÓW KARPACKICH SPRAWUJE

ŁAP-POL (Dystrybutor wędlin tradycyjnych)

oraz

FIRMA JANTOŃ S.A., Sp. K (producent win Zbójeckie Grzane)

 



"Zbójnicki Szlak" został wybrany najlepszym produktem turystycznym w największym projekcie
szkoleniowo-doradczym dla polskiej branży turystycznej. Projektowi patronowali:
do góry
2009-2012 © Zbójnicki Szlak Leszek Młodzianowski






POLECAMY

e-beskidy

Beskidy, noclegi, mapy,
kamery, ogłoszenia, forum

karpackie-zboje

Napady zbójnickie, wesela,
biesiady, kuligi, integracja

ulica-hafciana

Haft komputerowy, naszywki,
odzież reklamowa

apter

Trekking w Alpach, Urlop
w górach, narty w Dolomitach


fundacja

Góralskie prelekcje, zbójnicki questing,
towarzystwo naukowe, zbójnicka biblioteka

karpacki-gazda

Przewodnik beskidzki, pilot wycieczek,
kierownik kolonii, Beskidy, Żywiec



Projekt „SZLAK ZBÓJNIKÓW KARPACKICH” FIRMY ZBÓJNICKI SZLAK LESZEK MŁODZIANOWSKI, a w szczególności prezentowane koncepcje, pomysły i rozwiązania na mocy ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych z dn. 04.02.1994 r. Dz. U. nr 24 poz. 83 stanowią własność autora. Projekt ZBÓJNICKI SZLAK ani żadna z jego części nie może być w żaden sposób kopiowana, powielana, dystrybuowana bez pisemnej zgody autora.


---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

OPRAWĘ FOTO/VIDEO PODCZAS ZBÓJNICKICH IMPREZ INTEGRACYJNYCH SPRAWUJE FIRMA MTUR Media + Turystyka

Zbójnickiszlak.pl Tel - (+48) 609 789 879, E-mail - info@zbojnickiszlak.pl